Jak uznał Sąd Najwyższy, kontrahent nie musi po zmianie stawki VAT na towary i roboty objęte umową płacić wynagrodzenia netto z podatkiem w nowej wysokości.

W sprawie strony zawarły w trybie zamówień publicznych umowę o roboty budowlane, uzgadniając cenę plus VAT w wysokości 7 proc. Od 1 maja 2004 r. stawka VAT na roboty budowlane została podwyższona do 22 proc. W kwestii wyższego VAT strony nie doszły jednak do porozumienia i wykonawca wystawiał faktury VAT ze stawką 22 proc., a inwestor opłacał je z 7-porc. VAT.

Sąd I instancji oddalił żądanie wykonawcy, uznając, że sama zmiana stawki VAT nie rodzi obowiązku zapłacenia ceny wyższej, jeśli nie było to zastrzeżone w umowie. Sąd II instancji zadał pytanie Sądowi Najwyższemu, gdyż za zapłatą podwyższonej ceny przemawiała akceptowana w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zasada neutralności VAT dla podatnika. Inaczej jest tylko wtedy, gdy umowa nie wymienia VAT jako elementu ceny.

Odmienny pogląd na tę kwestię przedstawił Urząd Zamówień Publicznych według, którego zmiana VAT w trakcie wykonywania umowy nie powoduje automatycznie podwyższenia wynagrodzenia. Taka zmiana mieści się w granicach ryzyka kontraktowego. Sąd Najwyższy podzielił taką właśnie argumentację. Stwierdził bowiem, że podwyższenie stawek VAT nie uzasadnia, bez zmiany umowy zawartej przed 1 maja 2004 r., obowiązku zapłaty podwyższonej stawki.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21.07.2006 r. sygn. III CZP 54/06.